Trong dòng chảy của thơ ca trung đại Việt Nam, Nguyễn Khuyến nổi lên như một bậc đại văn hào với tâm hồn gắn bó sâu sắc với làng quê Bắc Bộ. Bên cạnh mảng thơ vịnh cảnh mùa thu danh tiếng, ông còn để lại những vần thơ tuyệt đẹp về tình bạn. Trong đó, "Bạn đến chơi nhà" là một kiệt tác xuất sắc, ghi lại một tình huống tiếp bạn đầy trớ trêu nhưng qua đó lại ngợi ca một tình bạn tri kỷ, mộc mạc và chân thành vượt lên trên mọi danh lợi, vật chất tầm thường. Bài thơ mở đầu bằng một tiếng reo vui, một lời chào đón đầy hồ hởi và nồng nhiệt: "Đã bấy lâu nay bác tới nhà" Câu thơ vang lên tự nhiên như một lời nói hằng ngày, xóa nhòa mọi khoảng cách. Cách xưng hô "bác" thể hiện sự tôn trọng nhưng lại vô cùng thân mật, gần gũi của những người bạn già. Cụm từ "đã bấy lâu nay" vừa gợi lên dòng thời gian xa cách, vừa bộc lộ niềm xúc động, mong mỏi được gặp bạn của tác giả. Sự xuất hiện của người bạn hiền chính là niềm vui lớn lao đối với một nhà nho đã lui về ở ẩn nơi làng quê yên bình. Tuy nhiên, ngay sau niềm vui gặp gỡ ấy, nhà thơ lại dẫn dắt người đọc vào một hoàn cảnh tiếp khách vô cùng trớ trêu qua sáu câu thơ tiếp theo. Tác giả đã vận dụng nghệ thuật liệt kê kết hợp với giọng điệu hóm hỉnh để bày ra sự thiếu thốn đến mức tuyệt đối của gia cảnh: "Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa. Ao sâu nước cả, khôn chài cá, Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà. Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa. Đầu trò tiếp khách, trầu không có" Nguyễn Khuyến đã tạo nên một chuỗi nghịch lý rất đùa vui. Muốn mua đồ ăn thì "trẻ đi vắng", "chợ lại xa". Muốn tự sản tự tiêu thì sản vật trong nhà tuy có sẵn nhưng tất cả đều ở trạng thái "không thể sử dụng". Cá dưới ao thì "ao sâu nước cả", gà ngoài vườn thì "vườn rộng rào thưa". Đến cả rau quả cũng đang độ dở dang: cải "chửa ra cây", cà "mới nụ", bầu "vừa rụng rốn", mướp "đương hoa". Đỉnh điểm của sự thiếu thốn là ngay cả "miếng trầu là đầu câu chuyện", món tiếp khách tối thiểu của người Việt, tác giả cũng ngậm ngùi thừa nhận: "trầu không có". Đằng sau hoàn cảnh eo le ấy không phải là sự keo kiệt hay nghèo nàn xơ xác, mà là tiếng cười tự trào hóm hỉnh của một bậc đại khoa thanh cao. Tác giả cố tình đẩy sự thiếu thốn vật chất đến tận cùng để chuẩn bị cho một sự bùng nổ về mặt cảm xúc ở câu thơ cuối. Sau một loạt những cái "không", câu kết vang lên như một lời khẳng định đầy tự hào và ấm áp về giá trị thực sự của tình bạn: "Bác đến chơi đây, ta với ta!" Ba chữ "ta với ta" ở cuối bài thơ là một nhãn tự nghệ thuật tài hoa. Chữ "ta" thứ nhất là chủ nhà - Nguyễn Khuyến, chữ "ta" thứ hai là người bạn tri âm. Hai chữ "ta" tuy hai mà một, được nối với nhau bằng chữ "với" gợi sự gắn kết, hòa quyện tuyệt đối về mặt tâm hồn. Tại đây, mọi của cải, vật chất, mâm cao cỗ đầy hoàn toàn lùi bước, nhường chỗ cho tình cảm chân thành, không chút vụ lợi. Bạn đến chơi chỉ cần có bạn là đủ, chỉ cần "ta với ta" thấu hiểu và trân trọng nhau là trọn vẹn. Làm nên thành công của bài thơ không thể không nhắc đến những nét đặc sắc về mặt nghệ thuật. Nguyễn Khuyến đã sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật - một thể thơ vốn trang nghiêm, đài các - nhưng lại thổi vào đó hơi thở của đồng quê Việt Nam. Ngôn ngữ bài thơ vô cùng giản dị, mộc mạc, gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân. Nghệ thuật đối trong các câu thực và câu luận được vận dụng tài tình, tự nhiên, không hề gò ép. Giọng điệu bài thơ vừa hóm hỉnh, đùa vui, vừa nhẹ nhàng, sâu lắng, tạo nên một sức hút đặc biệt. "Bạn đến chơi nhà" là một viên ngọc sáng trong nền thơ ca trung đại Việt Nam. Bằng tài năng nghệ thuật bậc thầy và một tâm hồn đôn hậu, Nguyễn Khuyến đã vẽ nên một bức tranh tuyệt đẹp về tình bạn tri kỷ. Bài thơ không chỉ có giá trị vượt thời gian bởi hình thức nghệ thuật tinh tế mà còn bởi thông điệp nhân văn sâu sắc: vật chất có thể thiếu thốn, nhưng tình cảm chân thành luôn là thứ quý giá nhất trên đời.

Sống hòa hợp với thiên nhiên đóng một vai trò vô cùng quan trọng và mang lại nhiều ý nghĩa cao đẹp cho cuộc sống con người. Trước hết, lối sống này giúp chúng ta nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn hệ sinh thái và không gian sống xanh - sạch - đẹp cho chính mình và thế hệ mai sau. Không chỉ vậy, khi gắn bó với cỏ cây, hoa lá, tâm thế con người sẽ luôn cảm thấy vui vẻ, an lành, tìm lại được sự cân bằng và thư thái sau những áp lực của cuộc sống hiện đại. Thiên nhiên còn là một người thầy vĩ đại, mở ra thế giới bao la để con người thỏa sức khám phá những điều bí ẩn, tuyệt diệu và khơi nguồn cảm hứng sáng tạo bất tận. Giống như nhân vật trữ tình trong bài thơ "Chiều xuân ở thôn Trừng Mại", niềm vui thú điền viên, hòa mình vào cảnh sắc làng quê chính là liều thuốc tinh thần vô giá giúp khỏa lấp đi mọi lo toan, nhọc nhằn thường nhật.

Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ "Chiều xuân ở thôn Trừng Mại" của Nguyễn Bảo hiện lên vô cùng tươi đẹp, thơ mộng và tràn đầy sức sống, mang đậm hồn cốt của làng quê Việt Nam. Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã mở ra một không gian chiều xuân đặc trưng của miền Bắc với làn mưa xuân “phân phất mưa phùn xâm xẩm bay”. Làn mưa nhẹ nhàng, bồng bềnh ấy không làm cho cảnh vật ảm đạm mà trái lại, nó như một dòng sữa lành đánh thức vạn vật đâm chồi nảy lộc. Sức sống mùa xuân tràn ngập khắp nơi, từ việc “mía cạnh giậu tre đang nảy ngọn” cho đến những luống “khoai trong đám cỏ đã xanh cây”. Những hình ảnh mộc mạc, bình dị ấy đã phác họa nên một khung cảnh nông thôn đầy sắc màu tươi tắn và năng lượng nguyên sơ. Đặc biệt, bức tranh thiên nhiên không hề tĩnh lặng, cô liêu mà luôn hòa quyện, làm nền cho nhịp sống lao động cần cù của con người, từ người đi cày, nàng dâu gieo dưa đến bà lão xới đậu. Qua nét vẽ tài hoa của nhà thơ, thiên nhiên thôn Trừng Mại không chỉ là một phong cảnh đẹp mắt, mà còn là biểu tượng của một cuộc sống thanh bình, điền viên vui thú, giúp con người tìm thấy sự an nhiên và khỏa lấp đi những nhọc nhằn, lo toan thường nhật.

Những bài thơ viết về mẹ luôn có sức lay động, truyền cảm đặc biệt. Bởi tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi con người. Ai trong thẳm sâu tâm hồn, trái tim mình đều có hình bóng người mẹ kính yêu. Bài thơ “Đợi mẹ” được viết lên từ những rung cảm chân thành, xúc động của một tâm hồn luôn khát khao tình yêu thương của mẹ. Nhà thơ Vũ Quần Phương xa mẹ từ khi còn nhỏ. Có lẽ vì vậy mà khi viết về mẹ, mỗi vần thơ của ông đều như chạm đến những cảm xúc sâu lắng nhất trong lòng người đọc:

“Em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa

Trời tối trên đầu hè. Nửa vầng trăng non

Em bé nhìn vầng trăng, nhưng chưa nhìn thấy mẹ

Mẹ lẫn trên cánh đồng. Đồng lúa lẫn vào đêm

Ngọn lửa bếp chưa nhen. Căn nhà tranh trống trải

Đom đóm bay ngoài ao. Đom đóm đã vào nhà

Em bé nhìn đóm bay, chờ tiếng bàn chân mẹ

Bàn chân mẹ lội bùn ì oạp phía đồng xa

Trời về khuya lung linh trắng vườn hoa mận trắng

Mẹ đã vế vào nhà nỗi đợi vẫn nằm mơ”

Bài thơ kể cho chúng ta nghe về câu chuyện muôn thuở của trẻ thơ: đợi mẹ. Ai chẳng từng đợi mẹ đi chợ, đi làm về. Ai chẳng từng trải qua cảm giác thắc thỏm đứng ngồi mong ngóng. Em bé trong bài thơ này cũng vậy. Trời đã tối. Những dấu hiệu của nhịp sống ồn ào ban ngày đã dừng lại. Từng hoạt động của đêm lần lượt diễn ra: Vành trăng non đã lên, đom đóm đã thắp lửa ngoài ao, đom đóm đã bay vào nhà. Vậy nhưng mẹ vẫn chưa làm đồng về.Em bé có thể nhìn thấy vầng trăng treo cao tít trên bầu trời nhưng không thể mìn thấy mẹ. Mẹ vẫn ở ngoài cánh đồng xa. Mẹ lẫn vào cánh đồng, còn cánh đồng lại lẫn vào đêm. Hình ảnh người mẹ tần tảo, lam lũ bị lẫn, bị chìm vào trong bóng tối gợi bao niềm day dứt, ngậm ngùi. Đâu phải mẹ không mong về với con, đâu phải mẹ không biết con đang trông ngóng mẹ, nhưng vì cuộc mưu sinh, vì con, mẹ phải đi sớm về muộn. Hình ảnh của mẹ khiến ta nhớ đến hình ảnh con cò trong câu ca dao xưa: “Con cò lặn lội bờ sông.” hay: “Cái cò mà đi ăn đêm.” – thật tội nghiệp biết bao.Mẹ chưa về nên bếp chưa lên lửa, mẹ chưa về nên cửa nhà trống trải làm sao. Bóng tối ùa về, kéo theo những nỗi sợ mơ hồ trong tâm hồn thơ trẻ. Vì thế, niềm mong mỏi bước chân mẹ càng thêm khắc khoải hơn. EM mong mẹ không phải vì “xu bánh đa vừng” hay củ khoai, tấm mía, … EM mong mẹ về với em, mẹ là ấm áp, mẹ là bình yên. Có mẹ, căn bếp kia mới trở nên ấm cúng; có mẹ, mái nhà tranh mới bớt hoang vắng, quạnh hiu. Vậy nhưng, trong khi em bé chờ từng khắc bước chân mẹ, thì bước chân ấy vẫn “ì oạp” nơi cánh đồng xa. Từ tượng thanh “ì oạp” thật giàu sức gợi. Nó gợi lên từng bước chân khó nhọc của mẹ khi phải băng lội giữa bốn bề nước ruộng mênh mông, và lần nữa gọi lên cảm xúc nghẹn ngào nơi trái tim bạn đọc. Thơ là tiếng nói của cảm xúc. Thơ là sợ dây truyền cảm đặc biệt giữa tác giả và độc giả. Nên đọc những vần thơ trên, người đọc không khỏi rưng rưng xúc động. Có lẽ, ngày nào mẹ cũng đi làm về muộn như thế, ngày nào em bé cũng thắc thỏm chờ mẹ như thế, nên “nỗi đợi” đã vô thức ăn sâu vào tâm tưởng, đi cả vào giấc mơ của em. Em bé đợi mẹ cả trong mơ ở câu thơ cuối thật thương quá đi thôi. Đến bao giờ cuộc sống của mẹ và bé mới bớt nhọc nhằn, bao giờ mẹ mới được về sớm để em bé vui niềm vui bình dị bên mẹ mỗi khi chiều về chứ không phải đợi đến mỏi mòn rồi ngủ quên bên bậu cửa?  Bài thơ “Đợi mẹ” có số câu chữ không nhiều, lời thơ giản dị, tự nhiên, ngôn từ giàu sức gợi, đã mang đến thật nhiều xúc cảm sâu lắng trong lòng người đọc. Qua “nỗi đợi” của em bé về mẹ, bài thơ giúp chúng ta cảm nhận được tình yêu thương của em dành cho mẹ, vị trí đặc biệt của mẹ trong tâm hồn em. Đồng thời, bài thơ còn khắc họa một cách chân thực, cảm động hình ảnh người mẹ tần tảo, lam lũ vì mưu sinh, và vì con.

“Mây và sóng” là một bài thơ đặc sắc của Ta-go viết về tình mẫu tử. Được viết dưới hình thức của một bài thơ, nhưng khi đọc lên chúng ta lại cảm nhận giống như một câu chuyện được kể lại. Nhân vật trữ tình được tác giả xây dựng là một em bé đang kể lại cho mẹ nghe về cuộc trò chuyện của mình với người “trên mây” và “trong sóng”. Lời kể của em bé thật hồn nhiên, ngây thơ làm sao: “Mẹ ơi, trên mây có người gọi con”, “Trong sóng có người gọi con”. Đối với một đứa trẻ, thế giới của người “trên mây” và “trong sóng” kì diệu và hấp dẫn vô cùng. Ở đó trẻ em sẽ được dạo chơi từ lúc thức dậy cho đến lúc hoàng hôn, được khám phá những điều kỳ thú trên bầu trời, hay dưới mặt biển. Chính điều đó đã khơi gợi sự tò mò đối với em bé, khiến em đặt ra câu hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”, “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”. Những câu hỏi trên giúp chúng ta hiểu được khao khát khám phá của trẻ thơ lớn lao đến nhường nào. Nhưng dù còn hồn nhiên, ham chơi là vậy nhưng khi nghe lời đề nghị của người “trên mây” hay “trong sóng”, em bé đã kiên quyết từ chối: “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”, “Làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”. Khi đọc đến đây, chúng ta cảm nhận được tình yêu thương dành cho người mẹ, cũng như mong muốn luôn ở bên mẹ của em bé thật rõ ràng. Và rồi, chính em bé đã nghĩ ra một trò chơi thật kì diệu có thể thực hiện cùng với mẹ. Những trò chơi thật đặc biệt và thú vị. Dù ở bất cứ nơi đâu, em bé vẫn muốn ở cùng với mẹ. Bài thơ được viết theo kiểu thơ tự sự, không bị ràng buộc bởi luật thơ, cách gieo vần. Âm điệu nhịp nhàng, hình ảnh giàu tính biểu tượng, ngôn ngữ cô đọng đã góp phần khiến cho bài thơ giàu cảm xúc hơn. Có thể thấy rằng, “Mây và sóng” đã giúp người đọc cảm nhận được tình cảm mẫu tử chân thành, giản dị mà đẹp đẽ đến chừng nào.

Với lời thơ giàu chất suy tư, chiêm nghiệm, "Mẹ và quả" của Nguyễn Khoa Điềm là một bài thơ để lại nhiều cảm xúc và suy ngẫm. Bài thơ khắc họa hình ảnh người mẹ qua những cảm nhận của nhân vật trữ tình - người con. Với con, mẹ là người phụ nữ tần tảo, lam lũ, cũng là hiện thân của những đắp bồi vun vén cho ngọt ngào đong đầy nơi những mùa quả, cho yêu thương nuôi lớn những đứa con. Mồ hôi mẹ thầm lặng nhỏ xuống, để những mùa quả "lặn" rồi lại "mọc". Bàn tay mẹ chăm chút, nâng niu, để những đứa con theo năm tháng lớn khôn. Mẹ đã thu hái biết bao mùa bí, mùa bầu ngọt thơm trái chín. Nhưng điều mẹ ước mong lớn nhất là "được hái" thứ quả mẹ chắt chiu vun trồng cả đời – đó là thứ quả của thành công, thứ quả trưởng thành nơi các con. Đối với mẹ, các con chính là thứ quả đặc biệt mà mẹ dành tất cả tình yêu thương để vun xới, đắp bồi. Thấu hiểu được sự mong chờ của mẹ, cũng là lúc con giật mình hoảng sợ một ngày kia mẹ già yếu mà con vẫn còn non dại, chưa kịp trưởng thành. Bài thơ vì vậy không chỉ dừng lại ở ý nghĩa ngợi ca công lao to lớn và tình yêu thương của mẹ, mà còn khiến mỗi chúng ta thêm nhận thức thấm thía về trách nhiệm cần phải trưởng thành để vui lòng mẹ cũng như trách nhiệm đền đáp công ơn sinh thành của mẹ.

Câu 1:

Đoạn trích "Bài ca người lính thời bình" của Trần Đăng Khoa để lại trong em niềm xúc động sâu sắc và sự biết ơn vô hạn trước những hy sinh thầm lặng của người lính. Dù đất nước đã hòa bình, họ vẫn phải đối mặt với "gian nan", "gió sương", chấp nhận cuộc sống lấm lem, vất vả hơn "thợ cày" để dựng xây đất nước. Hình ảnh tương phản giữa "áo dài bay" và sự "trần trụi" của người lính nhấn mạnh sự cống hiến quên mình. Họ vẫn là những "chiến sĩ" dũng cảm, đang chiến đấu chống lại "cái nghèo và cái dốt" để bảo vệ bình yên vững chắc. Thơ Trần Đăng Khoa bình dị mà chân thực, khiến em thêm kính trọng và trân trọng cuộc sống yên bình hôm nay.

Câu 2:

Câu 1: Nhân vật chính thuộc loại nhân vật chức năng (nhân vật ngụ ngôn), được nhân hóa.

Câu 2 : Từ láy oai oái

Tình huống truyện là tình huống mang tính chất hành động, xây dựng trên mối quan hệ nhân quả:

• Tình huống 1: Kiến bị rơi xuống nước và được Bồ Câu cứu sống (bằng chiếc lá). 
• Tình huống 2: Bồ Câu gặp nguy hiểm khi bị người đi săn nhắm bắn, và Kiến đã trả ơn bằng cách đốt người đi săn để cứu Bồ Câu.

Câu 4:

• Làm cho câu chuyện trở nên sinh động, hấp dẫn và dễ tiếp nhận đối với người đọc, đặc biệt là thiếu nhi. 
• Khéo léo ngụ ý về các bài học đạo đức, cách ứng xử giữa người với người trong xã hội một cách nhẹ nhàng, không khiên cưỡng.

Câu 5:

Câu chuyện "Con Kiến và Con Bồ Câu" đã bài học sâu sắc về lòng biết ơn và sự giúp đỡ lẫn nhau. Lòng biết ơn không chỉ là việc ghi nhớ công ơn người khác đã giúp mình lúc khó khăn, mà còn là hành động thiết thực để đáp lại ân huệ đó. Sự giúp đỡ lẫn nhau, dù là nhỏ bé như chiếc lá của bồ câu hay vết đốt của kiến, đều có thể cứu mạng và mang lại ý nghĩa lớn lao. Trong cuộc sống, khi chúng ta lan tỏa sự tử tế và sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ người khác, chúng ta không chỉ tạo ra một cộng đồng tốt đẹp hơn mà còn nhận lại niềm vui và hạnh phúc cho chính mình. Sự biết ơn và sẻ chia chính là sợi dây kết nối con người, giúp chúng ta vượt qua mọi nghịch cảnh.

Câu 1:

Trong những tác phẩm của Trần Đăng Khoa, bài thơ "Trưa hè" đã để lại cho em ấn tượng sâu sắc. Bài thơ gắn liền với buổi trưa của buổi hè với tiếng gió thổi vi vu cùng với những cánh hoa phượng bay khắp nơi. Buổi trưa ấy còn buổi trưa của những tiếng ve - đặc trưng của mùa hè, nghe như tiếng đàn du dương và tha thiết. Nhờ vậy, cảm xúc của tác giả trước cảnh thiên nhiên trưa hè như một buổi liên hoan rộn ràng, nhộn nhịp gồm hoa bay và ve hát. Bằng biện pháp so sánh, tác giả đã cho độc giả thấy khung cảnh thiên nhiên buổi trưa mùa hè thật tươi đẹp, trong sáng và tràn đầy âm thanh. Trước cảnh vật ấy, em cảm thấy bồi hồi, xao xuyến, nhớ về những ngày nghỉ hè được chơi đùa vui vẻ bên người thân, bạn bè, nghe tiếng ve hay ngắm nhìn những bông hoa phượng từ từ đáp xuống mặt đất. Qua đó, nhà thơ Trần Đăng Khoa gửi gắm tình yêu tha thiết với thiên nhiên của quê hương, đất nước.

Câu 1: ngôi kể thứ 3

Câu 2: biện pháp liệt kê

Câu 3: cuộc thi tài giữa ếch và bò

Câu 4: bò là nhân vật nóng nảy, kiêu ngạo và thiếu trí tuệ

Câu 5: Trí tuệ là chìa khóa vạn năng, sức mạnh cốt lõi giúp con người vượt qua mọi nghịch cảnh trong cuộc sống. Giống như ếch dùng trí thắng bò, sự thông minh giúp chúng ta giải quyết vấn đề phức tạp bằng cách nhẹ nhàng nhất thay vì cậy sức. Trong xã hội hiện đại, trí tuệ giúp ta phân biệt đúng sai, tránh được những bẫy rập và sai lầm chết người. Trí tuệ còn giúp con người không ngừng sáng tạo, cải thiện chất lượng cuộc sống. Người có trí tuệ luôn biết kiềm chế cảm xúc, dùng tư duy thay vì nóng giận. Do đó, trau dồi tri thức và rèn luyện tư duy là cách tốt nhất để làm chủ vận mệnh của mình.