Câu 1

Bài thơ "Đau lòng lũ lụt miền Trung" của Phạm Ngọc San mang giá trị nhân đạo sâu sắc. Trước hết, đó là tấm lòng xót thương, đồng cảm trước nỗi đau mất mát của đồng bào miền Trung khi phải oằn mình chống chọi với bão lũ, nước ngập trắng trời, nhà cửa tan hoang. Tác giả không chỉ miêu tả sự tàn khốc của thiên tai mà còn hướng ngòi bút vào thân phận con người nhỏ bé, yếu đuối, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ. Từ nỗi xót xa ấy, bài thơ ngợi ca và khơi dậy truyền thống tương thân tương ái vốn đã thành bản năng của người Việt "Cùng một bọc, chung cành chung gốc". Thông điệp mà tác giả gửi gắm là lời kêu gọi mỗi người hãy cùng chung tay sẻ chia, đùm bọc lẫn nhau trong hoạn nạn, bởi cuộc đời "lúc rách lúc lành". Đồng thời, bài thơ nhắc nhở chúng ta về tình đồng bào máu thịt, về sức mạnh của đoàn kết để vượt qua mọi thiên tai, thử thách.

Câu 2

Trong bài thơ "Đau lòng lũ lụt miền Trung", thiên tai đã gây ra bao mất mát đau thương cho con người, điều đó khiến ta phải nhìn lại mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên. Thiên nhiên vốn hiền hoà, là người mẹ nuôi dưỡng sự sống, cung cấp không khí, nước, lương thực cho con người. Thế nhưng khi bị tàn phá, thiên nhiên cũng trở nên dữ dội, trút giận bằng bão lũ, hạn hán, sạt lở.

Thực tế hiện nay, chính con người đang làm tổn thương thiên nhiên bằng hành động chặt phá rừng bừa bãi, xả rác thải, khí thải ra môi trường, khai thác tài nguyên cạn kiệt. Rừng bị mất khiến đất không giữ được nước, gây lũ quét ở miền Trung. Biến đổi khí hậu khiến bão ngày càng mạnh, nước biển dâng cao. Những đau thương mà bài thơ nhắc đến một phần cũng bắt nguồn từ đó.

Vì vậy, bảo vệ thiên nhiên chính là bảo vệ cuộc sống của chúng ta. Mỗi người cần nâng cao ý thức, bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: không xả rác bừa bãi, tiết kiệm nước, trồng thêm cây xanh, hạn chế dùng túi nilon. Học sinh chúng ta có thể tham gia các hoạt động như dọn vệ sinh, tuyên truyền bảo vệ môi trường. Về phía Nhà nước cần có chính sách nghiêm cấm phá rừng, xử lý nghiêm các hành vi gây ô nhiễm và đẩy mạnh trồng rừng phòng hộ.

Thiên nhiên và con người gắn bó mật thiết, không thể tách rời. Chỉ khi con người biết sống hài hoà, trân trọng và gìn giữ thiên nhiên thì mới tránh được những đau thương do thiên tai gây ra, để cuộc sống được bình yên và bền vững như mong ước trong bài thơ.

Câu 1.bài thơ "Đau lòng lũ lụt miền Trung" được viết theo thể thơ song thất lục bát.

Câu 2.

Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả sự dữ dội của thiên tai trong bài thơ: "Mưa giăng", "bão tố gió mưa", "ngang trời mưa đổ", "mây đen phủ kín bầu trời", "gió thổi", "thác đổ", "lũ ơi sấp ngửa ập oà", "nước ơi trắng xoá", "lũ cuốn đê", "bốn bề nước trôi"

Câu 4.

Ý nghĩa của hai dòng thơ "Cuộc đời lúc rách lúc lành/ Người mình chia sẻ đã thành bản năng!":

- "Lúc rách lúc lành": Hình ảnh ẩn dụ cho những thăng trầm, biến cố trong cuộc sống, lúc khó khăn hoạn nạn (rách) và lúc bình yên, đủ đầy (lành).

- "Chia sẻ đã thành bản năng": Khẳng định sự giúp đỡ, đùm bọc lẫn nhau của người Việt Nam không phải là sự ép buộc hay tính toán, mà đã thấm sâu vào máu thịt, tâm hồn, trở thành một phản xạ tự nhiên, một nét đẹp văn hoá di truyền từ đời này sang đời khác.

➔ Hai dòng thơ ngợi ca tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái cao cả của dân tộc Việt Nam luôn thường trực trong mọi hoàn cảnh.

- "Chia sẻ đã thành bản năng": Khẳng định sự giúp đỡ, đùm bọc lẫn nhau của người Việt Nam không phải là sự ép buộc hay tính toán, mà đã thấm sâu vào máu thịt, tâm hồn, trở thành một phản xạ tự nhiên, một nét đẹp văn hoá di truyền từ đời này sang đời khác.

➔ Hai dòng thơ ngợi ca tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái cao cả của dân tộc Việt Nam luôn thường trực trong mọi hoàn cảnh.

Câu5:

- Khi rơi vào hoàn cảnh hoạn nạn, sự sẻ chia và đùm bọc giúp con người vơi bớt nỗi đau, mất mát cả về vật chất lẫn tinh thần.

- Tình người khiến những số phận yếu đuối như trẻ nhỏ, người già không bị bỏ rơi giữa khó khăn.

- Nhờ sự chung tay của cộng đồng, con người có thêm niềm tin và nghị lực để vượt qua thử thách.

Câu 1.

Trong Chuyện Lý tướng quân, Lý Hữu Chi là nhân vật chính tiêu biểu cho kiểu người tham lam, bạo ngược. Tác giả khắc họa Hữu Chi là một võ tướng có quyền thế nhưng tính tình dữ tợn, tham lam vô độ, coi thường đạo lí. Hắn luôn tìm cách vơ vét của cải, bóc lột nhân dân, lấy việc ức hiếp kẻ yếu làm thú vui. Sự ích kỉ, độc ác của hắn không chỉ thể hiện ở chốn quan trường mà còn trong cả đời sống thường ngày, bất chấp luân thường. Chính vì lối sống vô đạo ấy, Hữu Chi đã phải chịu quả báo thảm khốc khi bị đưa xuống Minh Ti chịu tội. Qua nhân vật này, Nguyễn Dữ đã lên án gay gắt tầng lớp quan lại thối nát thời phong kiến, đồng thời khẳng định quan điểm nhân quả của nhân dân: ở hiền gặp lành, ác giả ác báo.

Câu 2.

Trong Chuyện Lý tướng quân,Lý Hữu Chi vì tham lam vô độ, không biết điểm dừng mà phải nhận sự trừng phạt đầy đau đớn. Câu chuyện của hắn là lời cảnh tỉnh sâu sắc về lòng tham trong đời sống hôm nay.

Lòng tham là ham muốn quá độ về vật chất, danh lợi, vượt ra ngoài nhu cầu chính đáng. Nó là một thói xấu nguy hiểm. Trước hết, lòng tham hủy hoại nhân cách con người. Người tham lam sẵn sàng đánh mất lương tâm, tình thân, sự trung thực để đạt được mục đích. Như Hữu Chi tham của cải mà trở nên độc ác, trong đời sống hiện nay, có học sinh vì tham điểm cao mà gian lận trong thi cử, có người vì tham tiền mà vơ vét, tham nhũng, lừa đảo.

Thứ hai, lòng tham gây ra hậu quả nặng nề cho xã hội. Vì tham lam, con người gây mất công bằng, làm rạn nứt các mối quan hệ, khiến xã hội trở nên bất an. Một tập thể có những cá nhân tham lam, ích kỉ sẽ không thể đoàn kết và phát triển bền vững.

Vậy làm thế nào để hạn chế lòng tham? Về phía cá nhân, mỗi người cần rèn luyện đạo đức, biết đủ, biết dừng, xây dựng lối sống giản dị, trung thực. Gia đình và nhà trường phải giáo dục cho học sinh về giá trị của lao động chân chính và luật nhân quả. Về phía xã hội, cần có pháp luật nghiêm minh để trừng trị những hành vi vụ lợi, tham nhũng, đồng thời tuyên dương những tấm gương sống liêm khiết.

Lòng tham như ngọn lửa, nếu không kiểm soát sẽ thiêu rụi chính bản thân mình. Câu chuyện của Lý Hữu Chi nhắc nhở chúng ta phải biết kiềm chế dục vọng, sống có chừng mực, lấy nhân nghĩa làm gốc để cuộc sống tốt đẹp hơn.

Câu 1. Văn bản thuộc thể loại truyện truyền kì.

Câu2. Ngôi kể thứ ba.

Câu3. Nhân vật chính trong văn bản trên là : Lý Hữu chi

Nhân vật ấy được mô tả với những nét tính cách : Dữ tợn,tham lam, độc ác ,ích kỉ,bạo ngược,coi thường đạo lý .

Câu 4.

- Chi tiết kì ảo: Thúc Khoản xuống Minh Ti chứng kiến cảnh xử tội các linh hồn.

- Tác dụng:

+ Làm tăng thêm sức hấp dẫn, li kì cho truyện.

+ Nhấn mạnh luật nhân quả, sự công minh của "lưới trời", qua đó thể hiện chủ đề, tư tưởng của truyện và nhấn mạnh đạo lí ở hiền gặp lành, ác giả ác báo.

Câu 5.

- Ý nghĩa văn bản: Qua truyện _Chuyện Lý tướng quân_, truyện không chỉ lên án, tố cáo bộ mặt tham lam, tàn bạo, coi thường đạo lí của tầng lớp tướng lĩnh, mà còn khẳng định luật nhân quả, sự công bằng, thiện thắng ác.

- Bài học: Sống phải nhân hậu, hướng thiện, tuân theo đạo lí, không tham lam, bạo ngược.